İçeriğe geç
postanex

KVKK ve uyum

KVKK veri ihlali bildirimi: e-posta olaylarında 72 saat

Yanlış kişiye giden bir e-posta ya da ele geçirilen bir posta kutusu KVKK açısından ihlal olabilir. 72 saat kuralı, kimin bildireceği ve neyin kaydedileceği.

Postanex Editör Ekibi · · 5 dk okuma

Kırık bir veri sandığından dışarı süzülen zarflar ve 72 saatlik geri sayım saati

Bir muhasebe uzmanı, bordro listesini yanlışlıkla başka bir firmanın yetkilisine gönderiyor. Fark ettiğinde mail çoktan gitmiş. "Sadece bir mail" diyebilirsiniz; Kişisel Verilerin Korunması Kanunu açısından ise bu, değerlendirilmesi gereken bir olaydır. KVKK veri ihlali bildirimi konusunda en çok sorulan soru şudur: sürem ne zaman başlıyor ve kime ne diyeceğim? Bu yazıda e-posta kaynaklı tipik olayları, 72 saat kuralını ve sonrasında yapılacakları sade bir dille anlatıyoruz.

Önemli bir not: Biz e-posta altyapısı tarafında çalışıyoruz, hukukçu değiliz. Aşağıdakiler genel çerçevedir; somut olayınızda süreyi ve usulü KVKK'nın resmî sitesinden teyit edin ve bir hukuk danışmanıyla çalışın.

Kısa cevap: Kişisel verilerin hukuka aykırı yollarla başkalarının eline geçmesi halinde veri sorumlusu, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 2019/10 sayılı kararı uyarınca ihlali öğrendiği andan itibaren 72 saat içinde Kurula bildirmelidir. Etkilenen kişilere de en kısa sürede haber verilir ve her olay iç kayıtlara işlenir.

Veri ihlali ne zaman doğar?

Kanunun 12. maddesi, işlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi durumunu düzenler. Burada kritik kelime "elde edilmesi"dir: verinin yetkisiz bir kişinin eline geçmesi, ihlalin özüdür. Saldırganın bilgisayara girmesi gerekmez. Yanlış alıcıya giden bir e-posta da, içinde kişisel veri varsa, bu çerçeveye girebilir.

Pratikte iki soru sorun. Birincisi, olaya karışan postada kişisel veri var mı? Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, IBAN, sağlık bilgisi, özgeçmiş gibi. İkincisi, bu veri yetkisiz birinin eline geçti mi ya da geçmiş olabilir mi? İkisine de "evet" ya da "emin değiliz" cevabı veriyorsanız olayı ihlal olabilecek bir olay olarak ele alıp değerlendirmeyi kayda geçirin.

E-postada tipik ihlal senaryoları

Sahada en sık üç senaryo görüyoruz. İlki yanlış alıcı: otomatik tamamlamanın yanlış kişiyi seçmesi, toplu gönderimde alıcıların açık adres listesinde (Bcc yerine To) görünmesi, ek olarak yanlış dosyanın eklenmesi. İkincisi hesap ele geçirme: oltalama ya da sızmış parola sonucu bir posta kutusunun başkasının eline geçmesi; bu durumda kutudaki tüm geçmiş yazışmalar kapsama girer. Üçüncüsü kayıp ya da çalınan cihaz: şifrelenmemiş bir dizüstü bilgisayarda açık duran posta uygulaması.

Her olay aynı ağırlıkta değildir. Tek alıcıya giden ve alıcının hemen silip teyit verdiği bir posta ile, açık bir listeye giden yüzlerce kişinin verisi ya da ele geçirilmiş bir posta kutusu farklı değerlendirilir. Bu ayrımı yapabilmek için olayı anında belgelendirmek gerekir. Hesap ele geçirme durumunda ilk saatlerde yapılacakları ilk 24 saat müdahale planımızda sıraladık.

72 saat kuralı ve sorumlu

Kanun "en kısa sürede" der; bu süreyi netleştiren Kurul'un 24 Ocak 2019 tarihli ve 2019/10 sayılı kararı, bildirimin ihlalin öğrenilmesinden itibaren 72 saat içinde yapılmasını esas alır. Kurul, KVKK'nın resmî sayfalarında ihlal bildirimine ilişkin usul ve esasları yayımlıyor; güncel hâli için KVKK'nın veri ihlali bildirimi sayfasına bakın.

Üç noktayı net tutmak gerekir. Süre, ihlalin yaşandığı andan değil, veri sorumlusunun bundan haberdar olduğu andan başlar. Süre içinde tam bilgi toplanamıyorsa Kurul, bilgilerin aşamalı verilmesine ve gecikmenin gerekçesinin açıklanmasına izin verir; yani "her şeyi öğrenene kadar bekleyelim" demek doğru strateji değildir. Ve bildirimi yapacak olan veri sorumlusudur. E-posta hizmetini bir sağlayıcıdan alıyorsanız, sağlayıcı genellikle veri işleyen sıfatındadır ve ihlali size gecikmeden bildirmekle yükümlüdür; ancak Kurula giden bildirimin sorumluluğu sizdedir. Yurt dışı bir sağlayıcı kullanıyorsanız ayrı bir boyut daha vardır; bunu KVKK yurt dışına veri aktarımı yazımızda anlattık.

Bildirimde neler yer alır?

Kurul bir bildirim formu yayımlar ve bunu resmî kanallarından doldurmanızı bekler. Genel olarak formda şunlar sorulur: ihlalin ne zaman ve nasıl fark edildiği, etkilenen kişi grupları ve yaklaşık sayıları, etkilenen veri kategorileri, olası sonuçlar, alınan ve alınacak önlemler, ve iletişim kişisi. Tam alan listesini ve formu resmî siteden indirin; bizim sayımız eksik kalabilir.

Burada ikinci bir fayda görürüz: forma cevap vermeniz gereken sorular, e-posta olayı sonrasında hazırlanması gereken iç belgeyle büyük ölçüde örtüşür. Dolayısıyla ihlal anında yazdığınız tek sayfalık not, bildirimin taslağına dönüşür.

İlgili kişilere bildirim

Etkilenen kişilere bildirim, Kurula bildirimden ayrı bir adımdır. Kurul bu bildirimin açık ve sade bir dille, olası sonuçları ve alınan önlemleri içerecek şekilde yapılmasını bekler; zamanlama ise "en kısa süre" ölçütüne bağlıdır. E-posta ihlallerinde bu, genellikle doğrudan e-posta ya da telefonla yapılır. Birkaç satırlık, jargonsuz, ne olduğunu ve ne yapmaları gerektiğini söyleyen bir metin işe yarar. İhlalden etkilenen kişiye parolasını değiştirmesi ya da şüpheli maillere dikkat etmesi gibi somut öneriler vermek iyi bir pratiktir.

İç kayıt ve önleme

Bildirim gerektirsin gerektirmesin, her ihlal ya da ihlal şüphesi iç kayıtta tutulmalıdır: olay, tarih, etkilenenler, alınan önlemler, bildirim kararı ve gerekçesi. Bu kayıt, sonradan "neden bildirmediniz" sorusunun cevabıdır. Saklama süreleriyle ilgili genel düşünce için e-posta saklama süresi yazımıza göz atın.

Önleme tarafında e-posta için pratik adımlar: otomatik tamamlamayı kritik gönderimlerde kapatma, toplu gönderimde Bcc alışkanlığı ya da ayrı bir gönderim aracı, kişisel veri içeren eklerde parola ve ayrı kanaldan parola iletimi, zorunlu iki adımlı doğrulama ve alan adı güvenliği. Veriyi Türkiye'de tutan bir hizmet kullanmak yurt dışı aktarım sorularını azaltır; bu bakışı Türkiye'de veri saklayan e-posta yazımızda ele aldık. AB ile ilişkiniz varsa GDPR ve NIS2'nin kendi bildirim süreleri vardır; bunun için NIS2 ve GDPR yazımıza bakın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.

Sık sorulan sorular

Yanlış alıcıya e-posta göndermek her zaman veri ihlali midir?

Hayır. İçinde kişisel veri varsa ve yetkisiz biri erişmişse ihlal olabilir; ama etkisi, veri türü ve alıcının durumu değerlendirmeyi değiştirir. Olayı kayda geçirin ve bildirim gerekip gerekmediğini hukuk danışmanıyla birlikte karara bağlayın.

72 saat ne zaman başlar?

Kurulun 2019/10 sayılı kararına göre veri sorumlusunun ihlalden haberdar olduğu andan itibaren işler. Bu nedenle olayı fark ettiğiniz saati ve kimin fark ettiğini yazın.

Bildirimi e-posta sağlayıcım mı yapar?

Genellikle hayır. Sağlayıcı, veri işleyen olarak ihlali size bildirir; Kurula bildirimi veri sorumlusu yapar. Sözleşmenizde sağlayıcının bildirim süresine dair madde bulunup bulunmadığını kontrol edin.

Her ihlali iç kayıtta tutmalı mıyım?

Evet, bildirim gerektirmeyen olaylar da dahil. Gerekçesiyle birlikte tutulan kayıt, sonradan alınan kararı savunmanın en pratik yoludur.

  • KVKK
  • veri ihlali
  • 72 saat
  • kişisel veri
  • e-posta güvenliği

KVKK ve uyum

KVKK yurt dışına veri aktarımı ve e-posta (2026)

Yurt dışındaki bir bulut e-posta hizmetini kullanıyorsanız KVKK açısından ne değişti? 2024 düzenlemesini, standart sözleşmeyi ve bildirim süresini sade dille özetliyoruz.

· 5 dk okuma