E-posta geçişi çoğu zaman şu cümleyle başlar: "Cumartesi MX kaydını değiştiririz, olur biter." Teknik olarak doğru; pratikte ise Pazartesi sabahı bir müşterinin "size yazdım, cevap gelmedi" diye aradığı gün biter. Kayıp posta büyük ölçüde zamanlama hatasından çıkar. Bu yazıda geçiş gününe kadar ne zaman neyi yapacağınızı sırasıyla veriyoruz.
Kısa cevap: Posta kaybı olmadan geçmek için geçişten en az bir eski TTL süresi önce MX kaydının TTL değerini düşürün (ör. 300 saniye), yeni sunucuyu önceden hazırlayıp test edin, MX'i değiştirin, eski ve yeni kutuları son kez senkronize edin ve eski sunucuyu bir hafta açık tutun. Posta, yeniden deneme sayesinde kaybolmaz; kaybolan, hazır olmayan hedefe yönlendirilendir.
Geçişte posta nasıl kaybolur
Posta üç yerde kaybolur: yeni sunucuda henüz oluşturulmamış bir kutuya teslim edilirken, eski sunucu erken kapatıldığında ve DNS önbelleğinden dolayı bazı göndericiler hâlâ eski adrese yazarken. Gönderen sunucu, teslim edemezse genellikle günlerce yeniden dener (RFC 5321 bunu öngörür). Yani anlık bir aksama posta kaybettirmez; kaybettiren, kutusu olmayan bir sunucunun "böyle bir adres yok" diyerek kalıcı red (5xx) vermesidir.
Bu yüzden asıl kural şu: MX'i yeni sunucuya çevirmeden önce tüm kutular, takma adlar ve gruplar yeni tarafta tanımlanmış olmalı. Sahada en sık gördüğümüz hata, ortak adreslerin (info@, destek@) unutulması. Ana kullanıcılar taşınır, ortak adresler sessizce reddedilir.
TTL'yi önceden düşürmek
TTL, DNS yanıtının önbellekte ne kadar kalacağını söyler. MX kaydınız 86400 saniyeyse (bir gün), değişiklikten sonra bazı çözümleyiciler bir gün boyunca eski adresi kullanabilir. Çözüm, değişikliği yapmadan önce TTL'yi düşürmektir; ama düşürme işlemi de eski TTL kadar sürede yayılır. Yani 24 saatlik TTL'yi geçiş günü sabahı 300'e çekmek işe yaramaz.
Takvim şöyle olmalı:
| Zaman | İş |
|---|---|
| Geçişten 3-7 gün önce | Mevcut MX TTL'ini kontrol edin, 300-600 saniyeye düşürün |
| Geçişten 2 gün önce | Yeni kutuları, alias ve grupları tamamlayın; ilk toplu kopyayı çalıştırın |
| Geçiş öncesi gün | SPF kaydına yeni sağlayıcıyı ekleyin; test postaları gönderin |
| Geçiş günü | MX değişikliği, son senkronizasyon |
| Sonraki 7 gün | Eski sunucu açık, izleme |
TTL'nin ve yayılmanın nasıl işlediğini ayrıntılı görmek isterseniz DNS değişikliği ne kadar sürer yazısına bakın. MX kaydının yapısı ve öncelik değerleri için ise MX kaydı nedir yazısı yeterli.
Bir ayrıntı: bazı çözümleyiciler TTL'yi görmezden gelip kendi alt sınırını uygular. Bu yüzden "300 saniye" yazdığınız halde bir iki gönderen bir saat boyunca eski adrese yazabilir. Planlamayı bunu hesaba katarak yapın.
Geçiş günü sırası
Geçiş günü iş sırası kritiktir. Biz şu sırayı izliyoruz:
- Yeni sunucuda tüm kutu, alias ve grup tanımlarını bir kez daha kontrol edin.
- Kendi alan adınıza, yeni sunucuya doğrudan test postası gönderin. Bunun için MX değişmeden, yeni sunucunun adresine telnet ya da swaks ile bağlanabilirsiniz.
- MX kaydını yeni sunucuya çevirin. İki MX kaydı bırakmayın: eski ve yeni arasında öncelik farkı koymak, postaların iki yere dağılmasına neden olur.
- Birkaç dakika sonra
dig MX example.com.tr +short @8.8.8.8ile farklı çözümleyicilerden sonucu kontrol edin. - Dışarıdan (başka bir alan adından, Gmail'den) bir test postası gönderin ve nereye düştüğüne bakın.
İkili teslimat (dual delivery) kullanılabiliyorsa, eski sunucuda gelen postanın bir kopyasını yenisine yönlendiren bir kural açmak, DNS yayılma penceresindeki postaları güvenceye alır. Bu özellik her eski sistemde yok; yoksa son senkronizasyon bu işi görür.
Son senkronizasyon
Geçişten sonra eski sunucuya düşen son postaları yeni tarafa almak için ikinci bir kopya turu yapılır. İlk toplu kopya zaman alır ve o sürede yeni postalar gelmeye devam eder; son senkron bu farkı kapatır. imapsync gibi araçlar zaten yalnızca eksik postaları aktarır, yani tekrar çalıştırmak güvenlidir. Aracın kullanımı için IMAP ile e-posta taşıma yazısına bakabilirsiniz.
Son senkronu MX değişikliğinden kısa süre sonra, sonra tekrar 24 saat sonra, son olarak hafta sonunda çalıştırın. Her turda gelen yeni posta azalır; sıfıra yaklaşınca eski sunucuyu kapatabilirsiniz.
Gmail ya da hosting mailinden geliyorsanız ilgili yazılarımız ayrıntı verir: Gmail'den kurumsal maile geçiş ve hosting mailinden taşıma.
Eski sunucunun açık tutulması
Eski sunucuyu geçiş günü kapatmayın; en az bir hafta açık bırakın. Neden? DNS önbelleğinde takılı kalmış göndericiler, geç yeniden deneyen kuyruklar ve şirket içinden eski adrese bağlı bırakılmış cihazlar (yazıcı, tarayıcı, uygulama) olabilir. Bu hafta içinde eski sunucuda yeni posta gelip gelmediğine bakın; geliyorsa nedenini bulun.
Eski sağlayıcıya ödeme yapmaya devam etmek can sıkıcı olabilir, ama bir haftalık ücret, kaybolmuş bir teklif postasından ucuzdur. Kapatmadan önce tüm kutuların bir kopyasını mbox ya da PST olarak yanınıza almayı da ihmal etmeyin.
Doğrulama
Geçişi bitmiş saymadan önce üç şeye bakın. Birincisi, gelen posta: farklı sağlayıcılardan test mesajı gönderin, doğru kutuya düştüğünü teyit edin. İkincisi, giden posta: yeni sunucudan gönderdiğiniz postanın başlığında SPF, DKIM ve DMARC sonuçlarının geçtiğini görün. Üçüncüsü, istemciler: telefonlar, Outlook, paylaşılan takvimler yeni hesaba bağlanmış mı?
Postanex'te alan adı hangi firmadaysa orada kalır; yalnızca birkaç DNS kaydı eklenir ve panel "her ışık yeşil yanana kadar" canlı DNS doğrulaması yapar. Taşıma sırasında e-posta akışı kesilmez. Ayrıntı için Postanex sayfasına bakın; kurulumda takılırsanız destek ekibi yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
MX değişikliğinde posta kaybolur mu?
Doğru yapıldığında hayır. Gönderen sunucular teslim edemediklerinde yeniden dener. Kayıp asıl olarak yeni sunucuda tanımsız kutulara gelen postadan çıkar; çünkü bu durum kalıcı red doğurur.
TTL'yi ne kadar önce düşürmeliyim?
En az mevcut TTL süresi kadar önce. Eski TTL 24 saatse en az bir gün, rahat olmak için 3-7 gün önce düşürün.
Eski sunucuyu ne zaman kapatabilirim?
Geçişten en az bir hafta sonra, eski sunucuya yeni posta düşmediğini ve son senkronun tamamlandığını gördükten sonra. Önce kutuların kopyasını alın.
Gece mi hafta sonu mu geçmeliyim?
Posta trafiğinin düşük olduğu zamanı seçin; çoğu ofis için hafta sonu uygundur. Ama doğrulamayı yapabilecek biri ulaşılabilir olmalı.
- MX kaydı
- TTL
- e-posta taşıma
- geçiş planı
- DNS