Bir şirketin SPF kaydı genellikle kurulum günü yazılır, sonra yıllarca kimse bakmaz. Aradan geçen sürede muhasebe yazılımı eklenir, bülten aracı eklenir, müşteri destek sistemi eklenir. Her biri "SPF'ye şunu ekleyin" diye bir satır ister ve kayıt zamanla, kimsenin tam anlamadığı uzun bir metne dönüşür.
Bu yazıda SPF kaydının ne yaptığını, nasıl yazıldığını ve en çok soruna yol açan 10 sorgu sınırını anlatıyoruz. Örnekler example.com.tr alan adıyla; kendi alan adınızla değiştirmeniz yeterli.
Kısa cevap: SPF, alan adınız adına posta gönderebilecek sunucuları DNS'te tek bir TXT kaydıyla ilan etmenizi sağlar. Kayıt
v=spf1ile başlar, izinli kaynaklarip4,mx,includegibi ifadelerle sıralanır ve~allya da-allile biter. Alan adı başına yalnızca bir SPF kaydı olmalı ve kayıt 10 DNS sorgusunu geçmemeli.
SPF ne yapar, ne yapmaz?
SPF, bir sunucunun belirli bir alan adı adına posta gönderme yetkisi olup olmadığını denetler. Alıcı sunucu gelen bağlantının IP adresine bakar, gönderen alan adının SPF kaydını DNS'ten okur ve IP'nin listede olup olmadığını kontrol eder.
Önemli bir ayrıntı: SPF, kullanıcının gördüğü "Kimden" (From) satırını değil, zarf göndericisini (Return-Path, bazen MAIL FROM denir) denetler. Bu yüzden SPF'nin geçmesi, sahte görünen bir postanın sahte olmadığı anlamına gelmez. Kullanıcının gördüğü adresi korumak için DMARC gerekir; ayrıntıyı DMARC kaydı oluşturma yazımızda anlattık.
SPF ayrıca postanın içeriğini, imzasını ya da yönlendirilmesini ele almaz. İmza kısmı DKIM'in işi; onu DKIM nedir yazısında bulabilirsiniz. Posta yönlendirildiğinde SPF'nin sık sık bozulması da bu yüzden normal bir durumdur.
Kayıt sözdizimi: v=spf1, ip4, include, all
SPF kaydı, alan adının köküne eklenen bir TXT kaydıdır. En yalın hali şöyle görünür:
example.com.tr. IN TXT "v=spf1 mx ~all"
Bu kayıt "alan adımın MX kayıtlarındaki sunucular posta gönderebilir, gerisi şüpheli" der. Kaydı oluşturan parçalar:
| Parça | Anlamı |
|---|---|
v=spf1 |
Kaydın SPF olduğunu belirtir, her zaman ilk gelir |
ip4:203.0.113.10 |
Bu IPv4 adresine izin verir (ip6: IPv6 için) |
mx |
Alan adının MX sunucularına izin verir |
a |
Alan adının A kaydındaki adrese izin verir |
include:spf.ornek-saglayici.example |
Başka bir hizmetin SPF kaydındaki izinleri devralır |
~all / -all |
Hiçbir kurala uymayan kaynaklar için karar |
Kuralların başına işaret koyabilirsiniz: + izin verir (varsayılan), - reddeder, ~ yumuşak reddeder, ? tarafsız bırakır.
Birden fazla gönderici hizmeti ekleme
Şirketin postası birden fazla yerden çıkıyorsa her hizmet için bir include gerekir. Örneğin hem posta sunucunuz hem bülten aracınız hem de fatura yazılımınız sizin adınıza posta gönderiyor:
example.com.tr. IN TXT "v=spf1 mx include:spf.posta-saglayici.example include:spf.bulten-araci.example include:spf.fatura-yazilimi.example ~all"
Burada include: ile başlayan değerleri hizmetlerin kendi belgelerinden almalısınız; bizim yazdıklarımız yer tutucudur.
Kurulumda en sık gördüğümüz hata, her hizmet için ayrı bir SPF kaydı eklemek. Alan adı başına yalnızca bir SPF kaydı olabilir. İki ayrı v=spf1 kaydı olursa SPF değerlendirmesi hata (permerror) verir ve hiçbir hizmetin postası SPF'den geçmez. Natro, İsimtescil ya da GoDaddy panelinde yeni TXT satırı eklerken önce mevcut kaydı kontrol edin; yeni hizmetin değerini ayrı satıra değil, var olan kaydın içine ekleyin.
Başka bir tuzak panelle ilgili: bazı DNS panelleri TXT değerini kendiliğinden tırnak içine alır. Siz de tırnak yazarsanız kayıt çift tırnaklı yayınlanır ve bozulur. Kaydı ekledikten sonra şunu çalıştırın:
dig TXT example.com.tr +short
Çıktıda "v=spf1 ..." ifadesini tek tırnak çiftiyle görmelisiniz.
10 sorgu sınırı ve nasıl aşılır
SPF değerlendirmesi en fazla 10 DNS sorgusuna izin verir. Bu sınır RFC 7208'de tanımlı. include, a, mx, ptr, exists ve redirect ifadelerinin her biri bir sorgu sayılır; ip4, ip6 ve all saymaz. Sınırı aşarsanız SPF değerlendirmesi permerror verir; alıcı da SPF'yi başarısız sayabilir.
Sorun, include'ların kendi içinde başka include'lar barındırmasıdır. Siz üç hizmet eklediğinizi sanırsınız, ama her biri kendi zincirini getirir ve toplam sorgu sayısı sessizce 10'u aşar. Kayıt çalışıyor gibi görünür, bir gün yeni bir hizmet eklenir ve hepsi birden bozulur.
Sınırı aşmamak için bizim önerdiğimiz sıra:
- Kullanmadığınız hizmetleri kayıttan çıkarın. Eski bir bülten aracı hâlâ listede duruyor olabilir.
avemxyerine, IP adresi sabit ve belliyseip4kullanın;ip4sorgu harcamaz.- Her hizmeti ayrı bir alt alan adından gönderecek şekilde ayırın (örneğin
bulten.example.com.tr) ve her alt alan adına kendi SPF kaydını yazın. - SPF "düzleştirme" (flattening) araçları vardır, ama dikkat: hizmetin IP'leri değiştiğinde düzleştirilmiş kayıt eskir. Bunu otomatik güncelleyen bir mekanizma yoksa önermiyoruz.
Sorgu sayısını saymak için çevrimiçi SPF kontrol araçlarını kullanabilirsiniz; araç size zincirin her halkasını ve toplamı gösterir.
~all mı -all mı?
~all (softfail), "listede olmayan kaynak şüpheli, ama hemen reddetme" demektir. -all (fail) ise "listede olmayan kaynak yetkisiz" demektir.
Bizim görüşümüz: başlangıçta ~all ile başlayın. Çünkü listeden unuttuğunuz meşru bir gönderici varsa -all onun postasını geri çevirtebilir; bazı alıcılar -all gördüğünde DMARC'a bakmadan doğrudan reddeder. ~all ile DMARC raporlarını izleyin, tüm meşru kaynakları listeye ekleyin, ardından kararlıysanız -all'a geçin. Pratikte, DMARC politikanız p=reject ise SPF'deki ~all ile -all farkı küçülür; asıl kararı DMARC verir.
Hiç posta göndermeyen alan adlarınız (park edilmiş alan adları) için en güvenli kayıt şu:
parked-example.com.tr. IN TXT "v=spf1 -all"
Test ve hata ayıklama
Kaydı yayımladıktan sonra üç şeyi kontrol edin. Önce dig TXT example.com.tr +short ile kaydın doğru yayınlandığını doğrulayın; DNS değişikliklerinin ne kadar sürdüğüne dair ayrıntılar DNS değişikliği ne kadar sürer yazısında var. Sonra bir test postası gönderin ve alıcıda başlıklara bakın; Authentication-Results satırında spf=pass görmelisiniz. Son olarak sorgu sayınızı bir kontrol aracıyla sayın.
Postalar hâlâ spam'e düşüyorsa SPF tek neden olmayabilir; teşhis sırası için mail neden spam'e düşüyor yazısına bakın. MX kaydının SPF'den farkını ise MX kaydı nedir yazımızda anlattık.
Kaynak: SPF'nin resmî tanımı için RFC 7208.
Sık sorulan sorular
Bir alan adında birden fazla SPF kaydı olabilir mi?
Hayır. Alan adı başına yalnızca bir v=spf1 TXT kaydı olmalı. Birden fazla varsa SPF değerlendirmesi hata verir. Yeni bir hizmet eklerken mevcut kaydın içine include ekleyin.
SPF kaydı yoksa ne olur?
Postalarınız çoğu zaman gönderilir, ama alıcılar sizi doğrulayamaz ve spam'e düşme riski artar. Toplu gönderici kurallarının bir kısmı da SPF ve DKIM'i zorunlu kılıyor.
SPF kaydı alt alan adlarını da kapsar mı?
Hayır, SPF kaydı yalnızca yayımlandığı alan adı için geçerlidir. Alt alan adından posta gönderiyorsanız o alt alan adının kendi SPF kaydı olmalı.
~all ile -all arasında teslimatta fark var mı?
Alıcıya bağlıdır. Bazı alıcılar -all görünce postayı doğrudan reddeder; ~all ise genellikle spam olarak işaretlenmesine yol açar. Emin olana kadar ~all kullanmanızı öneriyoruz.
- SPF
- DNS
- TXT kaydı
- teslim edilebilirlik
- include